Krijgt Verheijen nu ook een boete, net als ander burgers?

Analyse
Integriteit
De VVD is streng op integriteit. Maar dat is ze niet voor het eigen Kamerlid dat duizenden euro’s te veel declareerde.
Door onze redacteur Petra de Koning
DEN HAAG. Stel: je hebt een bijstandsuitkering en je meldt net niet op tijd bij de sociale dienst dat je bent gaan samenwonen. Dat geef je ‘ruiterlijk toe’ en je betaalt terug wat je te veel kreeg, net als VVD-Kamerlid Mark Verheijen die als Limburgs gedeputeerde onterecht voor duizenden euro’s onkosten declareerde. Hij zei: „Ik ben politicus, geen heilige.” Als bijstandsgerechtigde ben je dat ook niet. Is dan alles weer in orde, zoals de VVD-top vindt over Verheijen?

Nee. Je krijgt een boete. Zelfs als je niets aan je fout kunt doen. Zoals ‘Karin’, uit een rapport van de Nationale ombudsman over de Fraudewet begin december: ze moest bij uitkeringsinstantie UWV een wijziging doorgeven, maar wachtte nog op haar DigiD-wachtwoord. Dat meldde ze telefonisch bij het UWV en er leek geen probleem te zijn. Toch kreeg ze een boete van 150 euro.

Niemand verwacht van Verheijen dat hij een heilige is. Zo hoog hoeft de lat ook niet te liggen: het is genoeg als je je aan de regels houdt. Maar wat verwacht de VVD als grootste partij van Nederland eigenlijk van burgers? Moet ‘Karin’ wel een heilige zijn?

Meteen na het rapport van de ombudsman, dat vol staat met zulke voorbeelden, stelde minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA) voor om de Fraudewet aan te passen. Want zó was het natuurlijk niet bedoeld. De hele Tweede Kamer steunde hem, op één partij na: de VVD. Die vond het genoeg als er in de uitvoering van de wet wat veranderde, maar de partij wacht nu het wetsvoorstel af. Begin deze week kondigde Asscher aan dat de nieuwe wet er na de zomer komt.

Kiezers willen ‘moderne heiligen’
Geen andere partij wil het belastinggeld dat naar uitkeringsgerechtigden gaat zo grondig bewaken als de VVD. De partij wil voorkomen dat werklozen die in de bijstand komen meteen met vakantie kunnen gaan. En als er in één huishouden zes bijstandsgerechtigden zijn, mag hun gezamenlijk inkomen van de VVD niet boven één modaal inkomen uitkomen.

Als je strenge normen oplegt aan de ander, dan ook aan jezelf. VVD-leider en premier Mark Rutte vindt bijvoorbeeld dat er te veel politici zijn. Dan krijg je, zei hij eerder, de ‘Mercedes-democratie’: „Van die wethouders die in de auto met chauffeur springen om te gaan vergaderen met ongeveer dezelfde bestuurders met wie ze net vergaderd hebben.” Zonde van het belastinggeld. Hij zei eerder ook: „Wij zetten als grootste partij de standaard op het gebied van integriteit.”

Uit recent promotieonderzoek van politicoloog Claartje Brons, die diepte-interviews hield onder kiezers, blijkt dat burgers politici graag zien als moderne heiligen. Als ze niet zo perfect blijken te zijn, haalt dat het vertrouwen in politici onderuit. Politiek historicus Gerrit Voerman van de Rijksuniversiteit Groningen noemt het „natuurlijk niet terecht” dat kiezers zulke verwachtingen hebben. „Het zijn ook gewoon mensen. Maar tegelijk: zij zijn de wetgevers, zij stellen de norm. Van hen mag je verwachten dat ze zich aan de regels houden. En je kunt natuurlijk niet zeggen dat iemand die zich aan de regels houdt, meteen ook een heilige is.”

VVD-integriteitscommissie
Als je als partij een integriteitscode hebt, of een integriteitscommissie zoals de VVD, dan kan dat helpen om integer te blijven, denkt Voerman: „Je stelt als partij eisen aan je mensen.”

Maar het kan als een boemerang op je terugslaan, als de partijtop zo’n kwestie als met Verheijen meteen afdoet als ‘opgeblazen’. „Ik begrijp niet dat de VVD het niet heeft voorgelegd aan de eigen integriteitscommissie”, zegt Voerman. „Daar heb je zo’n commissie toch voor? Het is niet de eerste keer dat er ophef is over Verheijen.”

Nog los van de schade voor de eigen reputatie zou de VVD volgens Voerman ook aandacht moeten hebben voor het aanzien van de politiek in het algemeen. „Dit soort affaires bevestigt de populistische kritiek op de gevestigde politieke elite: ze luisteren niet naar gewone mensen en regelen de baantjes en voordelen onder elkaar.”

De VVD kon vanochtend nog geen antwoord geven op de vraag waarom de kwestie-Verheijen niet wordt voorgelegd aan de integriteitscommissie.

Petra de Koning
Met medewerking van Anne Vader.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s